Wie vandaag een nieuwe computer koopt, kijkt waarschijnlijk naar tientallen gigabytes werkgeheugen, een SSD van een of meerdere terabytes en een processor met meerdere krachtige cores. De advertentie op deze foto laat prachtig zien hoeveel er in nog geen dertig jaar is veranderd. Deze Dell Dimension werd in de tweede helft van de jaren negentig aangeprezen als een computer voor High Performance Computing. En goedkoop was hij bepaald niet: 5.799 dollar.
Een Pentium Pro als krachtpatser
Het hart van deze Dell Dimension XPS Pro200n was een Intel Pentium Pro op 200 MHz. Dat klinkt tegenwoordig bijna komisch langzaam, maar destijds behoorde de Pentium Pro tot de krachtigste processors die je in een pc kon aantreffen.
Intel introduceerde de Pentium Pro in 1995 en richtte de processor vooral op professionele gebruikers, werkstations en servers. De chip was bijzonder omdat de processor en het snelle cachegeheugen samen in één grote behuizing waren ondergebracht. In deze Dell zat maar liefst 256 KB Level 2-cache.
Het besturingssysteem paste bij die professionele ambities: de computer werd aangeboden met Microsoft Windows NT 4.0 Workstation.
Maar liefst 32 MB RAM
Ook de hoeveelheid werkgeheugen was indrukwekkend: 32 MB EDO RAM. Wie voldoende geld had, kon volgens de advertentie uitbreiden tot maximaal 128 MB. Ter vergelijking: een moderne computer met 16 GB RAM heeft 512 keer zoveel werkgeheugen als deze Dell standaard meekreeg.
De harde schijf was met 3,2 GB eveneens royaal voor die tijd. Tegenwoordig kan één enkele foto van een moderne smartphone al enkele megabytes innemen en beschikken computers vaak over een SSD van 512 GB of 1 TB. Op een opslagmedium van 1 TB zouden meer dan 300 van deze complete 3,2GB-schijven passen.
Een cd-romspeler was een verkoopargument
De advertentie vermeldt trots een 8-speed EIDE cd-romdrive. Dat zoiets expliciet in de specificaties stond, zegt veel over de tijd waarin deze computer werd verkocht. Software kwam op diskettes en steeds vaker op cd-rom. Internetverbindingen waren langzaam en grote programma's downloaden was voor veel gebruikers praktisch ondenkbaar.
Ook de grafische kaart klinkt vanuit 2026 bijzonder: een Imagine 128 Series 2 Graphics Accelerator met 4 MB VRAM. Tegenwoordig beschikken krachtige videokaarten over duizenden malen meer videogeheugen.
Bij de computer hoorde bovendien een forse 20-inch Sony Trinitron-beeldbuis. Zo'n CRT-monitor nam een flink deel van het bureau in beslag en woog vele kilo's. Een groot 20-inch scherm was destijds echter een luxe die uitstekend paste bij een professioneel werkstation.
5.799 dollar – zonder alles erop en eraan
Het opvallendste blijft de prijs: $5.799. En wie de kleine lettertjes bekijkt, ziet dat verzendkosten en belastingen daar nog bij konden komen. Dell bood daarom ook lease aan: 170 dollar per maand. Zelfs bij zo'n dure computer kon je nog verder upgraden. Voor 550 dollar extra kreeg je bijvoorbeeld een 2GB SCSI-harde schijf met 7200 toeren per minuut.
Microsoft Office Professional en Windows NT werden eveneens prominent genoemd. En alsof het nog niet genoeg was, kreeg de koper dertig dagen gratis ondersteuning.
En dan je computer van nu…
Juist daarom is deze oude advertentie zo leuk om terug te zien. Niet alleen computers zijn spectaculair sneller geworden; vooral de verhouding tussen prijs en prestaties is totaal veranderd.
Een eenvoudige laptop van nu heeft duizenden malen meer opslagruimte en werkgeheugen dan dit peperdure werkstation. Zelfs een smartphone beschikt over rekenkracht en opslagcapaciteit waarvan een computergebruiker in de jaren negentig nauwelijks kon dromen.
Toch moeten we niet te hard lachen om die Dell. In zijn tijd was dit een serieuze krachtpatser. Voor professionals die in 1996 of 1997 met zware toepassingen werkten, was een Pentium Pro op 200 MHz met 32 MB RAM bepaald geen speelgoed.